Jak powstaje biomasa?

Do biomasy zaliczana jest cała istniejąca na Ziemi materia organiczna, czyli wszystkie surowce pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, które ulegają biodegradacji. Z tego powodu biomasa jest nie tylko najstarszym i najłatwiejszym do pozyskania źródłem energii odnawialnej, ale też najszerzej wykorzystywanym. Co ważne, stosowanie biomasy jest korzystniejsze dla środowiska niż choćby spalanie paliw kopalnych, ponieważ biomasa zawiera mniejsze ilości szkodliwych pierwiastków (głównie siarki).

Dodatkowo w skali całego świata biomasa stanowi trzecie co do wielkości naturalne źródło energii odnawialnej, dlatego stanowi przedmiot nieustannego rozwoju współczesnych technologii. Wykorzystywanie biomasy jako źródła energii jest możliwe dzięki zachodzącej na poziomie komórkowym fotosyntezie. To właśnie na drodze fotosyntezy energia słoneczna może być kumulowana w biomasie: początkowo w formie organizmów roślinnych, a w dalszych ogniwach łańcucha pokarmowego także zwierzęcych. Finalnie zmagazynowana w ten sposób energia słoneczna zostaje przetworzona – najczęściej w wyniku spalania biomasy – na inne, użyteczne dla człowieka rodzaje energii.

Typy biomasy a jej pochodzenie

Energia zgromadzona w biomasie pozwala na stosowanie jej w formie paliwa, umożliwiając tym samym wytwarzanie innych rodzajów energii, np. energii cieplnej pozyskiwanej dzięki kotłom Ekomat. Obecnie biomasa wykorzystywana jest przede wszystkim do ogrzewania różnych rodzajów mediów oraz do produkcji energii elektrycznej w elektrowniach. Biomasa występuje jednak w różnych stanach skupienia i to od niego zależy sposób, w jaki jest produkowana. Wyróżnia się zatem:

  • Biomasę gazową – biogaz będący przede wszystkim mieszaniną metanu i dwutlenku węgla, który powstaje w miejscach rozkładu substancji organicznych w wyniku fermentacji beztlenowej. Bywa również określany mianem gazu błotnego.
  • Biomasę ciekłą – dotyczy przede wszystkim biopaliw. Największe znaczenie mają alkohole, które są produkowane z roślin o dużej zawartości cukru. Na drodze fermentacji, hydrolizy bądź pirolizy np. kukurydzy, rzepaku lub trzciny cukrowej otrzymuje się etanol i metanol. Z roślin oleistych produkowany jest natomiast biodiesel.
  • Biomasę stałą – składają się na nią głównie produkty pochodzenia roślinnego. Można wśród nich wymienić m.in. drewno oraz odpady uzyskiwane z jego przetwórstwa. Biomasa stała pozyskiwana jest również z odpadów komunalnych, przemysłowych czy organicznych oraz na drodze uprawy tzw. roślin energetycznych. Są to np. wierzba wiciowa, trzcina pospolita, rdest sachaliński, ślazowiec pensylwański czy topinambur.

Skąd bierze się biomasa stała?

O ile produkcja biogazu i biopaliw jest dość jednorodna, tak biomasa stała, często wykorzystywana do spalania w instalacjach energetycznych, dzieli się na kilka rodzajów. Do najważniejszych należy drewno uzyskiwane z roślin o szybkim cyklu wzrostu, które nie są wymagające w uprawie, a jednocześnie są odporne na szkodniki czy niekorzystne warunki atmosferyczne. Można je również pozyskiwać z odpadów leśnych nienadających się do użytku przemysłowego, odpadów produkcyjnych z zakładów przemysłu drzewnego (tartaki, celulozownie, stolarnie) oraz odpadów z innych gałęzi przemysłu (kopalnie, koleje, budownictwo). Odmianą biomasy skoncentrowanej wokół przetwórstwa drewna jest brykiet drzewny. Powstaje on z rozdrobnionych odpadów drzewnych – trocin, wiórów czy zrębków – które poddawane są prasowaniu pod wysokim ciśnieniem bez dodatku substancji klejących. Głównym surowcem wykorzystywanym do produkcji pelletu są drobne odpady drzewne pochodzące z tartaków czy zakładów przeróbki drewna. Podobnie jak w przypadku brykietu drzewnego, pellet również powstaje przez suszenie, mielenie i prasowanie surowca pod wysokim ciśnieniem, bez dodatków jakichkolwiek substancji klejących. Wspomniane już zrębki drzewne także należą do odrębnej odmiany biomasy stałej. Tym mianem określa się rozdrobnione drewno w postaci długich na 5-50 mm ścinków o nieregularnych kształtach. Powstają podczas pierwszego trzebienia drzewostanów, wierzchołków i innych pozostałości po wyrębie drzew, podczas obróbki kłód w tartakach, na plantacjach roślin energetycznych oraz z odpadów drzewnych w zakładach przetwórczych. Wśród pozostałych rodzajów materiałów można wymienić m.in. słomę, siano, buraki cukrowe, trzcinę cukrową, ziemniaki, rzepak czy pozostałości przerobu owoców bądź zwierzęce odchody, które również stanowią cenne energetycznego surowce do produkcji stałej biomasy.

Wróć